آخرین باری که از اختراع یک خط جدید برای زبان ترکی مطلب شنیدم دو هفته پیش بود. به یک کنفرانس بین المللی در تهران برای ایراد سخنرانی دعوت شده بودم که یکی از سخنرانان ضمن برشمردن فضایل دوستش (که بعدا فهمیدیم خود ایشان میxadباشند) از اختراع یک خط جدید نیز توسط او خبر دادند. راست اینکه این مسئله اصلا برایم تعجب آور نبود. چرا که همواره در این مورد شنیده و خواندهxadام. اما دو مطلب سبب شد تا این یادداشت را در باره بحران خط در زبان ترکی قلمی کنم. نخست مطلبی بود در باره بابرشاه و خط ابداعی او - که گویا قرآنی نیز به خط ابداعی و با دستخط خود بابرشاه در کتابخانه آستان قدس رضوی وجود دارد- به قلم علی آلپ ارسلان خواندم.[1] دوم نکتهxadای بود که در کتاب تاریخ "اوغوزلار" فارق سومر به چشمم خورد. دوست فاضلم همت شهبازی بخش مربوط به داستانهای دده قورقود این کتاب را به زبان ترکی آذربایجانی آن در وبلاگش منتشر کرده است. در صفحه 15 و 16 آن کتاب میخوانیم «در زمان مراد دوم شکرالله ایلچی مراد دوم به سرای جهانشاه قاراقویونلو در تبریز میرود و در آنجا "تاریخ اوغوز" را به خط اویغوری میxadبیند.»[2] خواندن این مطلب در واقع داغ دل مرا در این مورد تازه کرد. سالها پیش در مقاله "سیبی میان دو آینه" نوشته بودم که تغییر خط اویغور فاجعهxadای برای زبان ترکی بوده است و کتابهای بسیاری در پی این تغییر خط از بین رفتهxadاند. اما با دانستن

همت شهبازی باخ بئلهجه شعریمیز ... واختیلا کیچیک بیر مقاله ده یازمیشدیم: «دئمك اولار كي #آذربايجان_شعري، #حبيب_ساهیر ايله هم فورما و هم ده معنا باخيميندان يئنيلشمكله و تام مدرنلشمه ايله فرقلي اولاراق چاغداشلاشير. ساهیرين شعريله شعريميز رئاللاشير و فورما باخيميندان چاغداشلاشير آمما «#مدرن_شعر» اولمايير. ساهیرين شعري تام مدرنلشمهيير؛ يالنيز چوخ آز فاييزدا مدرن شعرين اولايلاريني قبول ائتمكله، #نئورئاليزم ده محدودلاشير. بورادا او، نه رئاليزمين شابلونلاشماسیندان (قراردادی و كليشهلريندن) یاخا قورتارا بيلير و نه ده تام شكيلده مدرنيزمي قبول ائدير. .. آمما بوتون بونلاري نظره آلماياراق، آذربايجان شعرينده «مدرن شعرين» تام شكليني 70.جي اون ايلليين اورتالاريندا گؤروروك. بورادا شعريميز ايسترـ ايستهمز غربين مدرن شعرينين دوروملاريندان یارارلانير ( اؤرنك اولاراق #ناصر_مرقاتينين «تالانميش گونش مجموعهسي» ). بو دؤرون سونوندا و 80.جي ايلين اوّللرينده، مدرنلشمه گئدیشی اؤز يئريني بعضي «پست مدرن» شعرلر ايله عوض ائدير؛ حتتا دئمك اولاركي بو دؤرده شاعيرلريميز بير باشا هم مدرنديرلر هم ده پستمدرن». «#باش_چیخاران_اؤلوم» توپلوسوندا کی شعرلریمیز، یئنیچیلییه یؤنلدیینی گؤسترمکله یاناشی، گلهنهیینی ده (سنت) ایتیرمهییبدیر. بوندان قاباق کی شعرلریمیزده گلهنهیه دیرنمک شعریمیزین اساس غایهلریندن ایدی. هر

(24 آذر روز خاموشی استاد #حبیب_ساهیر است) " #سحر ایشیقلانیر " و #تراژدی خزان همت شهبازی فصل پاييز و « خزان» يكي از #شخصيتهاي_تمثيلي حبيب ساهر است. در « سحر ايشيقلانير» كمتر شعري ميتوان يافت كه در آن روح افسردگي و دلمردگي اجتماع و مردم سرزمينِ شاعر با پژمردگيهاي غمبار پاييز و خزان مقايسه نشود. شعرهايي همچون «قورخما» ، «اوولدايير دهلي يئللر»، «قارياغيب اوستومه»، «ماهني»، «خزانلار» و «سورگون» از اين قبيلاند كه اين دو شعر آخري يكي از غمبارترين شعرهايي است كه با گريز به «خزان» سروده شده و از شاهكارهاي #رئاليسم تراژيك ادبيات معاصر هستند.پاييز، در شعر #ساهر آنقدر بكار رفته كه ميتوان او را « #شاعر_خزان» ناميد. روح پژمرده و اندوهناك خزان، با خلقومنش و تجربيات مثلهشدة سرزمين شاعر گره ميخورد. بخصوص او را از اين نظر ميتوان شاعر خزان ناميد كه ماجراهاي 21 آذر 5ـ 1324 و تشكيل حكومت يكساله از طرف #سيدجعفر_پيشه_وري، در رديف اصليترين موضوعات و دلمشغوليهاي شاعر است. (حتي چنانچه ميانگين شعرهايي را كه او در فصل پاييز بخصوص آذرماه سروده و در پائين شعرها تاريخ گذاشته، درنظر گرفته شود هفتاد درصد آن را درهمين فصل سروده است) تأثير اين حادثة تاريخي آنچنان روح او را عذاب ميدهد كه حتي درسالگردهاي متوالي هميشه به ياد قربانيان آن و بدتر از همه خردهبورژواهاي فرهنگي است كه پديد آورندگان اين حادثه خ

#فرقه_دموکرات_آذربایجان از زبان یک روزنامهنگار فارسزبان #همت_شهبازی کتاب #فرقه_دمکرات حاصل مجموعه یادداشتهای سفر نویسنده آن #ابوالحسن_عمیدی_نوری به همراه هیئت اعزامی از طرف نخستوزیر وقت ایران #قوام_السلطنه به شهرهای آذربایجان است. هدف این هیئت تهیه گزارش از نحوه خروج نیروهای #شوروی از #آذربایجان بوده است. این هیئت در خرداد سال 1325 به آذربایجان وارد و طی چند روز مسیرهای زنجان- تبریز- ارومیه و شهرهای سر راه را مشاهده می کنند. نویسنده، روزنامهنگار روزنامه #داد بوده که این نوشته را به صورت سلسله شماره در مرداد همان سال یعنی در زمان حکومت فرقه دموکرات آذربایجان و در #تهران منتشر کرده است. (لازم به ذکر است که نویسنده این یادداشتها را بعدا بصورت کتاب #فرقه_دمکرات چاپ کرد). از زمان ورود آنها بلحاظ عدم آشنایی به #زبان_ترکی، شخص #سیدجعفر_پیشه_وری مترجمی را در اختیار آنها می گذارد. هدفم از قید این موضوع این است که مشاهدات مذکور تصور نشود از طرف یک آذربایجانی متعصب یا به اصطلاح این روزها که باب شده توسط یک نفر #پانترک نگاشته شده است. هرچند نویسنده اظهار می دارد از زمان انتشار روزنامه #آژیر با #پیشه_وری آشنا و دوست بوده است اما آشنایی آنها به خاطر همزبانی نبوده است. پس خواننده امروزی این نوشته یک روزنامه نگار #فارس_زبان را حمل بر خودستایی یا تعصب و یا #پانترکیسیتی بودن ننماید. در تمام ک

#همت_شهبازی آذربایجان تئاتری(آذربایجان و تبریز تئاتر تاریخی) مؤلف: الهام رحیملیکؤچورن: احمد عسگرپورناشر: تکدرخت آذربایجان تئاتری حاقدا دئمک اولار کی بیلگیم صیفیر حددینده ایدی. دوستوم #سعید_موغانلی کئچن هفته "#آذربایجان_تبریز_تیاتری" کیتابینی (همیشه اولدوغو کیمی) تؤحفه ائتدیلر منه. من ده اوتوردوم اوخودوم.کیتابی اوخویاندان سونرا بو قناعته گلدیم کی آخوندزاده ایلک دفعه نومایشنامه نی شرقه گتیردییی کیمی، آذربایجان تئاتر اویونچولاری دا ایلک دفعه اولاراق بو صنعتی یاییرلار. بیزیم آذربایجاندا تئاترین بو قدر اوزون و سانباللی بیر تاریخی اولدوغونو هئچ فیکریمه ده بئله گتیرمزدیم. گونئی تئاتر تاریخی دئینده یالنیز #میرزه_باقر_حاجی_زاده و #صمد_صباحی آدلارینی ائشیتمیشدیم. دئییرم ائشیتمیشدیم. چونکو هله ده او

همت شهبازی اگر معتقد باشيم كه #شعر_معاصر_آذربايجان تنها درچارچوب ادبيات خشن رشد كرده، راه خطا نرفتهايم. درست است كه دركنار آن اشعاري با موضوعات غنايي نيز وجود داشته اما همين #ادبيات_غنايي نيز در يك نگرش عميقانه دچار همان سرنوشت اعترضآميز شده است. بدينمعنيكه در اين نوع ادبيات كه بايد عشق، صميميت و عاطفه بر آن حاكم باشد؛ اين مفاهيم در يك حركت گسترده تبديل به عناصري خشن و غيرعاطفي گرديده و شاعر، باقيماندن در انديشههاي تغزلي را بعنوان يك عنصر سنتي و غيرفعال دانسته است. اين مسئله درگوشة تفكرات او جايگاه بخصوص بازكرده؛ و حتي ميتوان گفت كه درشعر معاصر تبديل به يك ارزش سنتي يا سنت ارزشمند گرديده است. بطور كلي بهدليل ماهيت مظلومانة ملت آذربايجان، فرجام شعر آن نيز به هيچوجه ملايمت رمانتيكان

برنده جایزه #نوبل_ادبیات را که هر سال معرفی می کنند یاد گفته های #دکتر_رضا_براهنی در کتاب #طلا_در_مس می افتم که در انتخاب آن شگردهابی به خرج می دهند تا از جهان شرق انتخاب کمتر بشود. البته این حرف را نمی شود دور انداخت به خصوص انتخاب های رسوا کننده دو سال قبل درستی سخنان دکتر براهنی را نشان می دهد و اعتبار جایزه را پایین می آورد. امسال جای شکر است که این روند ادامه نیافت. باز یاد تلاش های دکتر_براهنی می افتم که در همان کتاب گفته برای معرفی #یاشار_کمال از ترکیه و #محمود_دولت_آبادی از ایران چه قدر تلاش کرده البته از ثمره دهی برخی تلاش هایش مثل انتخاب #نجیب_محفوظ مصری نیز نباید غافل شد. #همت_شهبازی #ادبیات #کتاب#طلا_در_مس #دکتر_رضا_براهنی#نقد_ادبی #رضا_براهنی #براهنی #کازوئو_ايشی_گورو#نوبل_اد

دنيز سويونون ماهنيسي چئويرن: #جواد_چاپان دنيز گولومسهيير اوزاقلاردان. ديشلري کؤپوکدن، دوداقلاري ماوي گؤي. "نه ساتيرسان، اوزگون قيز کولکده دؤشلرين چيلپاق؟" "دنيزلرين سويونو، آغام منيم، دنيزلرين سويونو." "قانينلا قاريشديريب نه داشيييرسان قاراشين اوغلان؟" "دنيزلرين سويونو، آغام منيم،"دنيزلرين سويونو." "بو دوزلو گؤزياشلاري، هارادان گليرلر آنا ؟" "آغلاييرام دنيزلرين سويونو، آغام منيم، "دنيزلرين سويونو." "بو درين سيزي، کؤنول، هارادان دوغولدو اوي؟ " "نه آجي ايميش، نه آجي دنيزلرين سولاري" دنيز گولومسهيير اوزاقلاردان. ديشلري کؤپوکدن، دوداقلاري ماوي گؤي. قایناق: #آخشام_اوستو_ساعات_بئشده #فدريكو_گارسيا_لورکااويغونلاشديران: #همت_شهبازي ناشر: #تکدرخت/ 1391 https://telegram.me/dusharge

آذربایجانین ایلک اوشاق شعری#همت_شهبازي آذربایجان ادبیاتیندا ایلک اوشاق شعر کیتابینی یازان 10.جو عصیر شاعیری اؤلمز «#محمد_فضولی»دیر. اونون بو حاقدا یازدیغی کیتابینین آدی «#صحبت_الاثمار» (#مئیوهلرین_دانیشیغی)دیر. بو کیتاب اصلینده تخمینن 200 بئیتدن عبارت اولان بیر مثنویدیر. کیتاب، 1958.جی ایلده باکیدا «حمید آراسلی» طرفیندن یاییلیر. بو کیتاب، کامیل میرباقیروف طرفیندن نثره چئوریلهرک اوشاقلار اوچون حاضیرلانیب و تبریزده 1376 هجری ده «#اسمر» نشریاتی طرفیندن یاییملانمیشدیر. اثرین اؤزونو بؤیوکلر اوچون یازیلماسینی دویوروق؛ آنجاق درین فیکیرلشدیکده، یئنی چاغدا «#جیزگی_فیلیم_لری» (فیلمهای کارتونی)، تمثیلی بیچیمده اوشاقلار اوچون حاضیرلانماسینی گؤرنده، «صحبتالاثمار»ین دا اوشاقلار اوچون تمثیلی بی

رحمتلیک اوستاد #یحیی_شیدانی آنماق قصدی ایله افشین شهبازی ایله دانیشیقدان ایکی سوالا جاوابیم: ◀️ س: بیر آز اؤزونوزدن دانیشاق. دانیشگاهدا فارس ادبیاتی اوخویوبسوز ائله دیر می؟ ✅ ج: ائلهدیر. #تبریز_دانیشگاهیندا فارس ادبیاتی اوخوموشام. اؤزوم #موغاندا بویا-باشا چاتمیشام. ایندی ده بورادا ساکینم.◀️ س: بو دورومدا هانسی سبب دن آذربایجان ادبیاتینا اوز گتیردینیز؟ ✅ ج: منیم آذربایجان ادبیاتینا ماراغیم دانیشگاهدان قاباغا عاییددیر. ایلک شعریم "#وطن" آدیندا 1369 دا یعنی بیر ایل دانیشگاها گئتمهمیشدن قاباق چاپ اولوبدور. او زامان بیر چوخ شاعیرلر ایلک باشلانغیجدا فارسجا یازماقدان باشلاییردیلار ایندیکی دورومون ترسینه اولاراق. ایندی اکثر حالدا، یازانلاریمیز #آنا_دیلینده یازماغا باشلاییرلار. او زامانلار تور

#همت_شهبازی کتاب #روشنایی_در_بیات_ترک را امروز (96.8.26) از #نمایشگاه_کتاب_اردبیل خریدم. به کتاب مقدمه ای از طرف اینجانب و دوست شاعرم #هادی_قاراچای افزوده شده است که سالها پیش در سایت #وازنا تحت عنوان #ویژه_نامه_شعر_آذربایجان انتشار یافته بود. این ویژه نامه به لطف شاعر بزرگوار آقای #حافظ_موسوی و با تلاش گروهی از مترجمان شعر آذربایجان در دو ویژه نامه مجزا منتشر شد. حال بعد از سالها این شعرها به کوشش دوستان عزیز آقایان #صالح_سجادی، #سعید_موغانلی و #رامین_عباس_زاده با عنوان فوق توسط نشر #فرهنگ_عامه چاپ شده است. ### شعری از این #کتاب با #ترجمه_من: #اين_سرزمين || #سيد_حيدر_بيات ميدانم قدت نميرسد براي به آغوش گرفتنم چوبههاي دار اين سرزمين بلند است. * اينگونه كه دارها را بلند ميسازند ميدانم

#همت_شهبازی بعضن اولور کیتابی سون صحیفه سیندن ایلک صحیفه سینه طرف ترسینه اوخویاسان. من ده ائله دوستوم #ائلیار_پولاد جنابلاری نین کؤچورمه سی ایله چاپ اولان شاعیر #سلیم_بابوللا_اوغلونون #سوکوت_داها_صمیمی_دیر شعر کیتابینی سوندان ایلکه طرف ترسینه اوخودوقدا شاعیرین کیتابا یازدیغی آچیقلاما ماراغیمی چکدی. اونون بیر بؤلومونو اوخوجولارلا پایلاشماق قرارینا گلدیم. ### سوکوتا اتحاف مسی آغا محمدي نين واسيطهسيله خاقانيدن بعضي سطري ترجمه لري اوخودوم. تخمينن بئله بير ایفاده واردي کي، اي انسان، سن نييه يازيرسان، آخي، سن ده اؤزون يازيسان... #شعر_وارسا، #سوکوت_يوخدور… هلالين آنلاتديقلاري. انسان يازيدا سوکوتو بئله سؤزله ایفاده ائدير. لالين نه «دئمک» ايستهديیي ادبياتدا يئنه سؤزله آنلاديلير. اوسته گل، لاللار

u200d همت_شهبازی ایله مصاحیبه #کاسپی_قزئتی 27 نویابر 2017 صحیفه 10-11 #Kaspi_Qəzetinin 25 noyabr 2017 sayında "ədəbiyyatın müasiri, klassiki yoxdur" başlıqlı müsahibəm çap olubdur. bu işdə əməyi keçən şair və ədəbiyyatşünaslar dəyərli "Səlim babullaoğlu" və "Fərid hüseyn" cənablarına dərin təşəkkürümü bildirirəm. müsahibə qəzetin 10 və 11.ci səhifələrində çap olub. #müsahibədən bir bölüm -sizcə mode dünya ədəbiyatı səviyəsinənecə çatmaq olar? -mode ədəbiyatın iskeleti dil yenilikləri üzrə qurulur. dil anlayışlarının genişlənməsi nəticəsində sənətkarın da görüşləri yenilənir. Yenə deyirəm dil şeirdə bir maraq vasitəsi deyil. insanın içindən qopan duyğuların səsidir. yəni burda dil, nəyi

Date: 28 Noyabr 2017, 10:40, Dünya ədəbiyyatında modeləşmə çoxdan başlamış bir prosesdir. Yaranan irili-xırdalı axınlar bir müddət sonra tarixə qarışır. Modeizm isə Yürgen Habermasın vurğuladığı kimi, hələ də aktualdır. Qeyd edək ki, Azərbaycan ədəbiyyatında müşahidə olunan ədəbi axınların modeizm qaydaları ilə uyğun gəlib-gəlməməsi də araşdırılmalı məqamlardandır. Bir sıra yazarlarımız bu xüsusda çatışmayan boşluqları sezərək, onları aradan qaldırmağa çalışıblar. Hümmət Şəhbazini də bu qəbildən olan yazarlarımıza adi edə bilərik. O, mətnlərində həm tənqidçi mövqeyi ilə seçilir, həm də bir yazar kimi yorulmadan, yalnız və yalnız yaradıcılıqla məşğul olur. Bunu nəşr olunan kit